ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :- ਮੌਸਮ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਥਕਾਵਟ, ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਪਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧ ਜਾਣੀਆਂ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਯੂਨਾਨੀ ਤਬੀਬੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚਲੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਵਾ, ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਨਚਰਿਆ ਨਾ ਬਦਲੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੂਨਾਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ
ਯੂਨਾਨੀ ਪੱਧਤੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਬਲਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੁੰਜੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮੌਸਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਸੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਕੋਈ ਗਰਮ, ਕੋਈ ਠੰਢਾ, ਕੋਈ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਕੋਈ ਨਮੀ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਗੁਣ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਜ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਅਸੰਤੁਲਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ
ਯੂਨਾਨੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਸਿਹਤ ਉਹਦੋਂ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ‘ਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਵੇ
ਯੂਨਾਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਠੰਢੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਣੇ, ਹਲਕਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਹਲਕੀ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਜਲਦੀ ਥੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਤਬੀਬੀ ਸੋਚ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ, ਸੁਤੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਣੇ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਭਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਲਕਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਪਰ ਸੰਯਮਿਤ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ—ਯੂਨਾਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਿਧਾਂਤ
ਯੂਨਾਨੀ ਪੱਧਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬੰਦ, ਭੀੜਭਾੜ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਹवादਾਰ ਰੱਖਣਾ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਨਚਰਿਆ ਬਦਲਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਯੂਨਾਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਦਿਨਚਰਿਆ ਨੂੰ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਠੰਢੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਮ ਯੂਨਾਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਸੂਲਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਤਬੀਬ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
