ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਗਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ (ਐੱਨਆਈਡੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰਸਤਾਵ
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਤਿਵਾੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੜਕ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਹਨ ਯਾਤਰਾ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮ?
ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਨੁਸਾਰ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਵੈਧ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਂ ਅਸਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿਖਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਲਈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਂ ਫੋਟੋ ਵਾਲਾ ਅਸਲ ਵੋਟਰ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਐੱਨਆਈਡੀ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਣਗੇ।
ਕੀ ਹੈ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਐੱਨਆਈਡੀ ਕਾਰਡ?
ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਆਇਰਿਸ ਸਕੈਨਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਾਂਝੇ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 45 ਲੱਖ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲਗਭਗ 2 ਕਰੋੜ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਪਾਸਪੋਰਟ, ਜ਼ਮੀਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ਼
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ਼ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਹੋਣਗੇ ਇਹ ਫ਼ਾਇਦੇ
ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਰ ਡਿਜੀਟਲ, ਵਿਵਸਥਿਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਬਣੇਗੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸਰਹੱਦ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਲਾਭ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ-ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

