ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :- ਲਿਵਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਅੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਪਚਾਉ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੂਨ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਤੱਕ ਸੈਂਕੜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੱਲ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੱਛਣ ਨਾ ਪਛਾਣਣ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਖਤਰਾ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲਿਵਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਇਤਨੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਿਵਰ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਖੋ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।
ਦੂਸ਼ਿਤ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਿਵਰ ‘ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅਸੁੱਧ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਲਿਆ-ਫਲਿਆ ਭੋਜਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਲਿਆ-ਫਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਲਿਵਰ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ
ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਿਵਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਲਿਵਰ ਦੇ ਕੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ
ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਦੀ ਆਦਤ ਵੀ ਲਿਵਰ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਬੇਤਹਾਸਾ ਸੇਵਨ ਲਿਵਰ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਲਿਵਰ ਲਈ ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਆਦਤਾਂ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਗੁੰਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਜਾਂ ਹਲਦੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਚੁਕੰਦਰ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੈਰ ਜਾਂ ਯੋਗਾ ਕਰਨਾ ਲਿਵਰ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਵਰ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
