ਨੇਪਾਲ :- ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਿੱਕਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਲਿੰਪੀਆਧੁਰਾ, ਲਿਪੁਲੇਖ ਅਤੇ ਕਾਲਾਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਖੇਤਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚਾਲੇ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀਮਾ ਵਿਵਾਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਕੀਤੀ ਪੁਸ਼ਟੀ
ਨੇਪਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬੈਂਕ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਪੌਡੇਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਿੱਕਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅੰਤਿਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਕੇ ‘ਤੇ ਉਹੀ ਨਕਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਪੀਆਧੁਰਾ, ਲਿਪੁਲੇਖ ਅਤੇ ਕਾਲਾਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
2020 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੇ.ਪੀ. ਸ਼ਰਮਾ ਓਲੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨਕਸ਼ਾ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਜਤਾਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਇਸ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਵੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਬਦਲਿਆ ਸੀ ਫ਼ੈਸਲਾ, ਹੁਣ ਮੁੜ ਨਕਸ਼ਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਐਲਾਨ
ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ‘ਤੇ ਛਪੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਮੱਠ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਨਵੇਂ ਸਿੱਕੇ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦਤ ਨਕਸ਼ਾ ਹੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਬਣਾਵਟ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ ਵੱਖਰੀ
ਨੇਪਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬੈਂਕ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵਾਂ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਧਾਤੂ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ‘ਤੇ ਛਪਣ ਵਾਲਾ ਨਕਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁਖ਼ ਬਰਕਰਾਰ
ਭਾਰਤ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿੰਪੀਆਧੁਰਾ, ਲਿਪੁਲੇਖ ਅਤੇ ਕਾਲਾਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਹੱਲ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨਵੇਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਸਲੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
