ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਬਾਬਾ ਅਮਰਨਾਥ ਧਾਮ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਇਸ ਵਾਰ 3 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ 28 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। 57 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਾਬਾ ਬਰਫਾਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਹਾੜੀ ਰਸਤੇ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫ਼ਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 3,888 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫ਼ਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3,888 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਹੈ। ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਇਹ ਗੁਫ਼ਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਹਿਮਲਿੰਗ ਹੀ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਅਮਰ ਕਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਗੁਫ਼ਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਨਤਾ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਭੇਦ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਗੁਫ਼ਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਜੀਵ ਇਸ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਣ ਸਕੇ। ਲੋਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਲਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਫ਼ਾ ਨੇੜੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਿਮਲਿੰਗ
ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫ਼ਾ ਦੀ ਛੱਤ ਤੋਂ ਟਪਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਰਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੰਮਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਹਿਮਲਿੰਗ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧਦਾ ਅਤੇ ਘਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਚਮਤਕਾਰਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਕੇਂਦਰ
ਬਾਬਾ ਅਮਰਨਾਥ ਧਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਰਧਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਔਖੇ ਪਹਾੜੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਬਰਫਾਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਤਾਂ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
