ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :- ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਬਦਲਾਅ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੈਵਿਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤੱਥ ਹੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਾ ਆਧਾਰ
ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਹ ਤੱਥ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਪਛਾਣ
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਆਹ, ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਪਛਾਣ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਜੈਵਿਕ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਜਾਂ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਆਧਾਰ
ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਹੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਸਹੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।
