ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :- ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਤਾਰ ਦੇ ਅਹਿਮ ਗੈਸ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ‘ਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ, ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
ਕਤਾਰ ਦੇ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ QatarEnergy ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਾਦ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਰੀਬ 17 ਫੀਸਦੀ LNG ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 20 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਆਮਦਨੀ ਘਾਟੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
LNG ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੇ ਗੈਸ-ਟੂ-ਲਿਕਵਿਡਸ ਪਲਾਂਟ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ LNG ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੈਸ-ਟੂ-ਲਿਕਵਿਡਸ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਮਰੰਮਤ ਕੰਮ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਟਨ LNG ਸਪਲਾਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਰਹੇਗੀ।
ਮੁੱਖ ਆਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕਤਾਰ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤਹਿਤ LNG ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਚੀਨ, ਇਟਲੀ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਸਰੋਤ ਲੱਭਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਾਸ ਲਫ਼ਾਨ ਹੱਬ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ
ਕਤਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ LNG ਕੇਂਦਰ ਰਾਸ ਲਫ਼ਾਨ ‘ਤੇ ਮਿਸਾਈਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ QatarEnergy ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ‘ਚ ਫੋਰਸ ਮਜੇਅਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਣਕਾਬੂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਮਰੰਮਤ ਲਈ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਕਈ ਸਾਲ
ਊਰਜਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੁਕਸਾਨ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਲੀ ਲਈ 3 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੈ। ExxonMobil ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦਕਿ Shell ਵੀ ਗੈਸ-ਟੂ-ਲਿਕਵਿਡਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਰੰਮਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਹੋਰ ਵੀ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਉਛਾਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿਓਪਾਲਿਟਿਕਲ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਤਾਰ ਦੀ LNG ਸਪਲਾਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਰਣਨੀਤੀ
ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹਾਲੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਕਟ ਲੰਬਾ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਧਨ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
