ਮਿਆਂਮਾਰ :- ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਹਲਚਲ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੜਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕੰਬੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਸੀਜ਼ਮੋਲੋਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 3.9 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਡੂੰਘਾਈ ’ਚ ਆਇਆ ਭੂਚਾਲ
ਭੂਚਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੇਰੇ 3 ਵਜੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ 24.76 ਉੱਤਰ ਅਕਸ਼ਾਂਸ ਅਤੇ 94.74 ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ’ਤੇ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਲਗਭਗ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਨੀ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਆਏ ਕਈ ਭੂਚਾਲ
ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ 4.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 96 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 4.5 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ 115 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਡੂੰਘਾ ਸੀ।
ਛੋਟੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਾਲਾ ਭੂਚਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ
3 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ 5.3 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਡੂੰਘਾਈ ’ਚ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਭੂਚਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਫ਼ਟਰਸ਼ਾਕਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸਿਆ ਮਿਆਂਮਾਰ
ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ, ਯੂਰੈਸ਼ੀਅਨ, ਸੁੰਡਾ ਅਤੇ ਬਰਮਾ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਭੂਗਰਭੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਲਗਭਗ 1400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸਾਗਾਇੰਗ ਫ਼ਾਲਟ ਲਾਈਨ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਸਾਗਾਇੰਗ ਫ਼ਾਲਟ ਕਾਰਨ ਸਾਗਾਇੰਗ, ਮੰਡਲੇ, ਬਾਗੋ ਅਤੇ ਯਾਂਗੋਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਚ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਯਾਂਗੋਨ 1903 ਵਿੱਚ ਆਏ 7.0 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਆ ਰਹੀ ਲੜੀ ਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਗਹਿਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਸਚੇਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।
