ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਬਿਆਨ, ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਗੱਲ
ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੈਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਗਾਜ਼ਾ, ਲਿਬਨਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਇਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਅਹਿਮ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਕਰੇ। ਦੂਜੀ ਸ਼ਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਰਾਨ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜ ਸਕੇ। ਤੀਜੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਤੀ ਭਰੋਸਾ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਰਾਨ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਰੱਦ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਠੋਸ ਕਦਮ ਲੈਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਜੰਗ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਿੰਨੀ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
