ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਫਿਲਮ ‘ਘੂਸਖੋਰ ਪੰਡਤ’ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਭਰੇ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਹੁਣ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਐਤਰਾਜ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਗ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰਲੇਖ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਸਿਰਲੇਖ ‘ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਫਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ 19 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਸਟਿਸ ਨਾਗਰਤਨਾ ਤੇ ਜਸਟਿਸ ਭੂਈਆਂ ਦੀ ਬੈਂਚ ਅੱਗੇ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ. ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਜਸਟਿਸ ਬੀ.ਵੀ. ਨਾਗਰਤਨਾ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਉੱਜਲ ਭੂਈਆਂ ਦੀ ਬੈਂਚ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਦਾਲਤ ਅੱਗੇ ਦਾਇਰ ਲੋਕਹਿਤ ਪਟੀਸ਼ਨ (PIL) ਵਿੱਚ ਨੈਟਫਲਿਕਸ ‘ਤੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਮ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਤੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਚ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਲਮਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਲੇਖ ਚੁਣਦੇ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਿਸੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰਲੇਖ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਕਾਇਦੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।
”ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਸੀ.ਬੀ.ਐਫ.ਸੀ., ਨੈਟਫਲਿਕਸ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਮਾਣਨ ਬੋਰਡ (CBFC), ਨੈਟਫਲਿਕਸ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੀਰਜ ਪਾਂਡੇ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਨੀਰਜ ਪਾਂਡੇ ਨੂੰ ਹਲਫਨਾਮਾ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਫਿਲਮ ਕਿਸੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਾਨਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਐਤਰਾਜ਼
ਇਹ ਲੋਕਹਿਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਅਤੁਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਾਜ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ ਸਕੱਤਰ ਹਨ। ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ “ਘੂਸਖੋਰ” ਵਰਗਾ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ “ਪੰਡਤ” ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਪ੍ਰਥਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਛਾਪ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਪਟੀਸ਼ਨਕਾਰ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮੂਲਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਤੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਕ ਸਾਂਝ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੈਟਫਲਿਕਸ ‘ਤੇ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਸੀ ਫਿਲਮ
ਨੀਰਜ ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਹੇਠ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਇਹ ਫਿਲਮ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਨੈਟਫਲਿਕਸ ਦੇ ਇਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮਨੋਜ ਬਾਜਪੇਈ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੁਸਰਤ ਭਰੂਚਾ, ਸਾਕਿਬ ਸਲੀਮ, ਅਕਸ਼ੈ ਓਬਰੋਇ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਦੱਤਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ।
ਓਟੀਟੀ ਰਿਲੀਜ਼ ‘ਤੇ ਅਸਮੰਜਸ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮ ਦੀ ਓਟੀਟੀ ਰਿਲੀਜ਼ ‘ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਅਸਮੰਜਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਲੇਖ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤਬਦੀਲੀ ‘ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗਾ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
