ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਸਵਿਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ, ਚਾਡ ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਵੀ ਉੱਚ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਲੋਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਘੋਸ਼ਿਤ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਲੋਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ PM2.5 ਦਾ ਔਸਤ ਪੱਧਰ 112.5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਦਰਜ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਹੀ।
ਟਾਪ 10 ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 5 ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਮਲ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ 10 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਲੋਨੀ, ਬਰਨੀਹਾਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਉਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 143 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ 14 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਮਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖਰਾਬ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਿਆ, ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਘਟਿਆ
ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 54 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ 75 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੋਰ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
2025 ਦੌਰਾਨ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਨਿਕਾਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਰੁਝਾਨ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰੇ ਹਨ।
ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਸਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
