ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ :- ਅਜੋਕੀ ਦੌੜ-ਭੱਜ ਅਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਸਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਥਾਇਰਾਈਡ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਅਕਸਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ‘ਚ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਦਾ ‘ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ’ ਹੈ ਥਾਇਰਾਈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ
ਗਲੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਿਤਲੀ ਆਕਾਰ ਦੀ ਥਾਇਰਾਈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਾਰਮੋਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਣਨ, ਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਰਮੋਨ ਵੱਧ ਬਣਨ ‘ਤੇ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਈਡ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬਣਨ ‘ਤੇ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਈਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਖਤਰੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਦਲਾਅ ਥਾਇਰਾਈਡ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ—
-
ਅਚਾਨਕ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਫਰਕ: ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਜਾਂ ਘਟਣਾ।
-
ਹਰ ਵੇਲੇ ਥਕਾਵਟ: ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ।
-
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਣ ਝੜਨਾ।
-
ਮਨੋਦਸ਼ਾ ‘ਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ: ਚਿੰਤਾ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਜਾਂ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ।
-
ਮਾਹਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ: ਔਰਤਾਂ ‘ਚ ਚੱਕਰ ਦੀ ਅਨਿਯਮਿਤਤਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਦ।
ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਥਾਇਰਾਈਡ ਫੰਕਸ਼ਨ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੀ ਬਚਾਅ
ਸਿਹਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਥਾਇਰਾਈਡ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
-
ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ: ਆਇਓਡੀਨ ਯੁਕਤ ਨਮਕ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਆਹਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।
-
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੈਰ ਅਤੇ ਯੋਗ: ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਵਿਆਯਾਮ ਸਰੀਰਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
-
ਤਣਾਅ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ: ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਹਾਰਮੋਨ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ।
-
ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ: ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨੀਏ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨੂੰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਸਖੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਾ ਕਰੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਠੀਕ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਈਡ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਸਮਾਨਿਆ ਸੰਕੇਤ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਟਾਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ।
