📌 ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਪੰਜਾਬ ਜਲ ਮੰਤਰੀ ਬਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ ਨੇ ₹214 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਠਗੜ੍ਹ ਲਿਫਟ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ — ਕੰਢੀ ਬੈਲਟ ਦੇ ਉੱਚੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਿਆ।
- ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 33 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ 11,500 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇਵੇਗਾ, ਨਾਲ ਹੀ 650 kW ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬੋਝ ਘੱਟੇਗਾ।
- ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 22% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 78% ਹੋਈ, ਸਿੰਚਾਈ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ₹6,700 ਕਰੋੜ ਖਰਚ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ / ਕਠਗੜ੍ਹ (ਐੱਸਬੀਐੱਸ ਨਗਰ) | 19 ਮਾਰਚ 2026: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਣਗੌਲੀ ਕੰਢੀ ਬੈਲਟ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਜਲ ਸੰਸਾਧਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਮੰਤਰੀ ਬਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ₹214 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਠਗੜ੍ਹ ਲਿਫਟ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਆਧਾਰਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਸਿੰਚਿਤ ਖੇਤੀ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।
33 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ 11,500 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਫ਼ਾਇਦਾ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 33 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਲਗਭਗ 11,500 ਏਕੜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਸਿੰਚਾਈ ਸਹੂਲਤ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਿੰਚਿਤ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ — 13 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 4,000 ਏਕੜ — ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ₹67 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ, ਜਿਸਦੀ ਲਾਗਤ ₹107 ਕਰੋੜ ਹੈ, 14 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 5,500 ਏਕੜ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ ₹40 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ 6 ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 2,000 ਏਕੜ ਤੱਕ ਸਿੰਚਾਈ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ। ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬੋਝ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ 650 kW ਦਾ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
“ਕਠਗੜ੍ਹ ਲਿਫਟ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਸਿੰਚਾਈ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਉਚਾਈ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਾਂਝੇ ਸਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਦੇਵੇਗਾ।”
— ਬਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ, ਪੰਜਾਬ ਜਲ ਸੰਸਾਧਨ ਮੰਤਰੀ
IIT-ਸਿਖਿਅਤ ਟੀਮ, ਉੱਨਤ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਅਮਲ
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਬਿਸਤ ਦੋਆਬ ਨਹਿਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਡਿਸਚਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ 67 ਕਿਊਸਿਕ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੰਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਉੱਚੇ, ਨੀਵੇਂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਪ ਹਾਊਸ
