ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਇਆ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ (ਐੱਫ.ਟੀ.ਏ.) ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੋਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਫ਼ਤਾਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ 99 ਫ਼ੀਸਦੀ ਉਤਪਾਦ ਬਿਨਾਂ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਭੇਜੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ, ਜਦਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਔਸਤ ਟੈਰਿਫ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਟੀਚਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ 120 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਿਆ ਸਮਝੌਤਾ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਈ ਦੌਰਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 24 ਜੁਲਾਈ 2025 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ 15 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਵਸਤਾਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ
ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ‘ਤੇ ਔਸਤ ਟੈਰਿਫ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਕਰੀਬ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਸਤਾਂ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਨਾਲ ਸਕਾਚ ਵਿਸਕੀ ਅਤੇ ਜਿਨ ‘ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਟੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੈਗੁਆਰ ਲੈਂਡ ਰੋਵਰ ਅਤੇ ਰੋਲਸ-ਰਾਇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ, ਸਾਲਮਨ, ਲੈਂਬ, ਚਾਕਲੇਟ, ਬਿਸਕੁਟ, ਸਾਫਟ ਡਰਿੰਕਸ, ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ, ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣ, ਬ੍ਰਾਂਡਿਡ ਕੱਪੜੇ, ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਕਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਮਿਲ ਸਕਣਗੇ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ
ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਘਰੇਲੂ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਗਹਿਣਿਆਂ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਮਾਨ, ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਿਰੂਪੁਰ, ਸੂਰਤ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੁਣੇ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਲਾਭ
ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ, ਚਾਹ, ਮਸਾਲੇ, ਝੀਂਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੂਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਾਮ, ਗੁਜਰਾਤ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤੀ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਬਣੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਾਰਮਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਐੱਮ.ਐੱਸ.ਐੱਮ.ਈ. ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਹੁਲਾਰਾ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸੂਖਮ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗਾਂ (ਐੱਮ.ਐੱਸ.ਐੱਮ.ਈ.) ਲਈ ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ। ਕੱਪੜਾ, ਚਮੜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਰਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ 29 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਰੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ ਬਲ
ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਸੋਲਰ ਊਰਜਾ, ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਂਝੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
