ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰਕ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਤਣਾਓਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੰਦੇਸ਼
ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ, ਉਸ ‘ਤੇ ਇਹ ਟੈਰਿਫ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ‘ਚ ਕੋਈ ਛੂਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਫੌਜੀ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ ਕੈਰੋਲੀਨ ਲੀਵਿਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਰਾਹੀਂ ਤਹਿਰਾਨ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਾਲੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਚੁਣੌਤੀ
ਚੀਨ, ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ-ਈਰਾਨ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ ਲਗਭਗ 1.68 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਨਿਰਯਾਤ 1.24 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਆਯਾਤ 0.44 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਰਹੇ।
ਨਿਰਯਾਤ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ ‘ਚ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ, ਫਲ-ਗਿਰੀਦਾਰ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਬਾਲਣ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦਰਮਿਆਨ ਟੈਰਿਫ ਰਾਹਤ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ‘ਚ ਵਧਦੀ ਗੁੰਝਲ
ਇਹ ਐਲਾਨ ਉਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਡਿਊਟੀਆਂ ਲਗਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਟੈਰਿਫ ਨਾਲ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਇਸ ‘ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
