ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ :- ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬਜਟ 2026-27 ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਭਾਰਨ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ 15 ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਲਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਅਨੁਭਵਾਤਮਕ ਸੈਲਾਨੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਲੋਥਲ, ਧੋਲਾਵੀਰਾ ਤੇ ਸਾਰਨਾਥ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਥਲ ਯੋਜਨਾ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ਲੋਥਲ, ਧੋਲਾਵੀਰਾ, ਰਾਖੀਗੜ੍ਹੀ, ਅਦੀਚਨੱਲੂਰ, ਸਾਰਨਾਥ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਅਤੇ ਲੇਹ ਪੈਲੇਸ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਲਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੀਵੰਤ ਅਨੁਭਵ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਖੁਦਾਈ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੁਰਾਤੱਤਵਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਪੈਦਲ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਲਾਂ ‘ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਹਾਣੀ-ਕਥਨ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸੰਰਖਣ ਲੈਬਾਂ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤਯਾਫ਼ਤਾ ਗਾਈਡਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਰੋਹਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਰਖਣ ਲੈਬਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਪ੍ਰੀਟੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤਰਬੀਅਤਯਾਫ਼ਤਾ ਗਾਈਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜਾਂ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਰਜ ਸੋਲਰ ਟੈਲੀਸਕੋਪ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਰਜ ਆਪਟੀਕਲ-ਇਨਫਰਾਰੈਡ ਟੈਲੀਸਕੋਪ, ਹਿਮਾਲਯਨ ਚੰਦਰ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਅਤੇ ਕੋਸਮੋਸ-2 ਪਲੈਨੇਟੇਰੀਅਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਏਵੀਜੀਸੀ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਵੱਡੀ ਪਹਲ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਸਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 500 ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫੈਕਟਸ, ਗੇਮਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਮਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਟੈਂਟ ਕ੍ਰੀਏਟਰ ਲੈਬਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਕਦਮ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਨਵਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਇਨ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ।
